6.2 Straf, gevolgen en leren

Welke bedoeling heeft jouw reactie?

De hand-out maakt onderscheid tussen straf en consequenties. Het belangrijkste is niet hoe je een maatregel noemt, maar wat je ermee doet. Een ‘consequentie’ kan alsnog straf worden als zij vooral pijn, schaamte of gehoorzaamheid moet opleveren.

Vraag je af: wat moet het kind hiervan leren, en helpt deze reactie daarbij? Een passend gevolg houdt verband met de gebeurtenis, is proportioneel en sluit aan bij wat het kind aankan.

Herstel dat verband houdt met het gedrag

Voorbeeld: na het opzettelijk stukmaken van materiaal bespreek je hoe de schade kan worden hersteld. Afhankelijk van leeftijd en mogelijkheden kan het kind helpen opruimen, repareren of een passende bijdrage leveren. Eerst moet het veilig genoeg zijn en moet het kind de taak aankunnen.

Een ongerelateerde maatregel, zoals eerder naar bed wegens een kapot voorwerp, leert weinig over zorgvuldig omgaan met spullen. Ook een natuurlijk gevolg laat je niet gebeuren wanneer daardoor gevaar of ernstige schade ontstaat.

Basiszorg, eten, veiligheid en emotionele beschikbaarheid worden geen middelen om medewerking af te dwingen. Gewone waardering voor inzet mag blijven bestaan; contact hoeft niet verdiend te worden.

Om over na te denken: helpt de reactie die je overweegt bij begrijpen, beschermen of herstellen?